ناوگان مسافریِ دریایی میزبان زنان مهماندار
امروزه شاهد الحاق شناورهای جدید، افزایش تعداد ناوگان مسافربری فعال در مسیرهای دریایی و حجم گسترده‌ای از رفت‌وآمد مسافر به جزایر و بنادر کشور هستیم. انجام سفرهای دریایی، به‌علت تنوع و هزینه نسبتا پایین آن برای مردم، بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. در نتیجه وجود تقاضا و بنادر و خطوط مسافری متعدد، در سال‌های اخیر، آمار تردد مسافر با شناورهای مسافربری افزایش یافته است. حمل‌و‌نقل دریایی مسافر با رعایت نکات ایمنی از شاخه‌های مهم حقوق دریایی است و همین موضوع حمایت از حقوق مسافران دریایی را امری اجتناب‌ناپذیر ساخته است. مسافر انتظار دارد، با آرامش خاطر بیشتر و آسودگی از ایمنی شناورها، از سفرهای دریایی ایمن بهره‌مند شود. ازاین‌رو، به مسئله مهم و حساس ایمنی سفرها و کاهش سوانح دریایی توجه ویژه‌ای شده است. نیاز به افزایش سلامت و ایمنی حمل‌ونقل دریایی و ارائه خدمات بهتر و کامل‌تر در ناوگان مسافری و دریایی کشور زمینه‌ساز حضور زنان به‌عنوان مهماندار در ناوگان مسافری دریایی شده است.
مطابق استانداردها، مهمانداران شناورهای مسافربری افرادی هستند که از شایستگی‌های لازم برای ارائه خدمات مشخص به مسافران و پرسنل کشتی برخوردارند. براساس استانداردها و دستورالعمل‌های مصوب سازمان بنادر و دریانوردی، از جمله شرایط ورود به دوره مهمانداری شناورهای مسافربری عبارت‌اند از: داشتن حداقل 18 سال سن و داشتن حداقل مدرک تحصیلی دیپلم مورد تایید آموزش و پرورش، اقدام به دریافت گواهینامه معتبر سلامت پزشکی و گواهینامه معتبر طی دوره‌ی ایمنی چهارگانه شناورهای زیر 500 تن یا بالای 500 تن و گواهینامه معتبر مهارت ملوان عمومی زیر 500 تن سفرهای نزدیک به ساحل. همچنین، کسب دانش و مهارت‌های لازم نظیر آشنایی با کشتی‌های مسافربری، آشنایی با مسیرهای دریانوردی و مقاصد مسافرت‌های دریایی در کشور، آشنایی با ساختمان کشتی و کلاس شناورهای مسافربری استاندارد، آشنایی با وظایف و شرح خدمات و مسئولیت‌های مهمانداران شناورهای مسافربر، آشنایی با ایمنی، محیط زیست و بهداشت محیط کار در شناورهای مسافربری و ﻛﺴﺐ سایر ﻣﻬﺎرت‌های الزامی و گذراندن موفقیت‌آمیز آزمون‌های اختصاصی مربوط از جمله شرایط اخذ گواهینامه مهمانداری شناورهای مسافربری هستند.
کاپیتان یا فرمانده کشتی بالاترین مقام کشتی است و تمامی خدمه و مسافران تحت امر او هستند. فرمانده همچنین مسئول ایمنی کشتی، حمل‌و‌نقل ناوبری، مدیریت کارکنان و نیز مسئول کسب اطمینان از اجرای قوانین و مقررات بین‌المللی و محلی است. مطابق ماده 126 قانون دریایی ایران، مسافر باید دستورهای فرمانده را درباره حفظ نظم در کشتی رعایت کند. حفظ این نظم با مشارکت زنان مهماندار در شناورهای مسافری جان بیشتری خواهد گرفت. مهمانداران، به‌عنوان یکی از رکن‌های اصلی شناورها، نقش ارزنده‌ای در مدیریت مسافران و مسافرت‌های دریایی ایفا می‌کنند. خدمت‌رسانی به مسافران، تعامل و همکاری مهماندار با فرمانده شناور، دریافت اطلاعات مهمی همچون شرایط آب و هوایی، مدت زمان سفر دریایی، رعایت نکات ایمنی در مواقع ضروری، نحوه استفاده صحیح از تجهیزات ایمنی فردی و نحوه واکنش به تلاطم‌های دریایی از نکات تاثیرگذار در سفرهای دریایی است، که مهمانداران شناورهای مسافربری به این موارد توجه ویژه‌ای دارند.
اهمیت ایمنی در سفرهای دریایی ضرورت حضور زنان مهماندار را دوچندان کرده است و دریچه‌ای برای حضور زنان در جامعه دریایی و بهره‌مندی از توانمندی آنان در صنعت حمل‌ونقل دریایی کشور گشوده است، که بی‌شک این ورود نو تاثیر مثبتی در نگرش جامعه دریایی به حضور زنان در این عرصه خواهد داشت. در حال حاضر، شناورهای مسافربری در مسیرهای دریایی تعیین‌شده، با بهره‌مندی از پرسنل و خدمه دریانورد مجرب و حضور مهمانداران زن، فعالیت دارند. جدول بالا تعداد مهمانداران حاضر بر روی شناورهای مسافربری را، براساس دستورالعمل حداقل پرسنل ایمن بر روی شناورها مصوب سازمان بنادر و دریانوردی، نشان می‌دهد. 
هرچند در طول سفرهای دریایی توصیه‌های ایمنی لازم چه توسط مسئولان بنادر و فرماندهان شناورهای مسافری و چه از طریق تابلوهای راهنما،‌ فیلم‌ها و تیزرهای ایمنی پخش‌شده در شناورها به اطلاع مسافران رسانده می‌شود، اما نقش مهمانداران در تعامل بیشتر با مسافران برای رعایت اصول ایمنی در جای خود حائز اهمیت است. ملاحظـات سوارشدن به شناورها و پیاده‌شدن از آن‌ها، قرارگرفتن در صندلی، نحوه چیدمان مسافران به‌ویژه کودکان، معلولان، سالمندان، بانوان باردار و... همگی از نکات ایمنی پر اهمیت در کابین و سالن شناورهای مسافری است؛ با درنظرگرفتن تمامی ملاحظات ایمنی، می‌توانیم شاهد سفری ایمن در دریا باشیم. اساسا شناورهای دریایی، برخلاف سایر وسایط نقلیه، دارای تحرک بیشتری هستند و تحت تاثیر امواج دریا قرار دارند؛ بنابراین، ارائه خدمات در آن‌ها باید با دقت، ایمنی و صبر بیشتری صورت پذیرد. برخورداری از توان جسمانی بالا، داشتن مهارت شنا و آشنایی با فنون بقا و نجات در دریا ضروری است. شرایط جوی نامناسب در دریا، تعطیلات و اوج زمان کاری مهمانداران گاهی انجام وظیفه را برای آنان سخت‌تر می‌کند و در چنین شرایطی، موضوع توجه به ساعت کاری منظم، برگزاری ﻛﻼسﻫﺎی ﺑﺎزآﻣﻮزی و برقراری مانورهای آموزشی برای توانمندسازی زنان مهماندار پررنگ‌تر می‌شود. 
گردشگری دریایی و جابه‌جایی مسافر از طریق دریا یکی از صنایع روبه‌رشد عصر کنونی است و هر ساله شمار گردشگران دریایی و مسافران شناورهای دریایی در حال افزایش است.کشورهای زیادی در تلاش‌اند تا با جذب مسافر و گردشگر، از ظرفیت‌های دریایی و گردشگری سواحل خود بیشترین بهره را ببرند. با رشد صنعت گردشگری دریایی و مسافرت از طریق مسیرهای دریایی و با جذب و به‌کارگیری زنان، در آینده‌ای نزدیک، می‌توانیم تحول عمده‌ای را در این حوزه شاهد باشیم.  
توجه به پتانسیل مشارکت بیشتر زنان در فعالیت‌های دریانوردی، به‌عنوان صنعتی اصیل و ریشه‌دار، در گستره‌ی عظیم جغرافیایی جامعه ساحل‌نشینان خلیج همیشگی فارس، دریای عمان و دریای خزر، و فراهم‌آوردن زیرساخت‌های لازم برای تربیت زنان شایسته در صنعت دریانوردی از جمله سیاست‌گذاری‌های آتی در راستای تحقق توسعه دریامحور خواهد بود.|
 
منابع  
1 ـ قانون دریایی ایران، 1343
2 ـ دستورالعمل برگزاری دوره آموزش مهماندار شناورهای مسافربری یا مسافربری رو رو
3 ـ دستورالعمل ایمنی شناورهای مسافری متردد در آب‌های داخلی و سرزمینی
4 ـ دستورالعمل اجرای صدور گواهینامه حداقل پرسنل ایمن شناورها
5 ـ کنوانسیون بین‌المللی استانداردهای آموزش صدور گواهینامه و نگهبانی دریانوردان، STCW 
 
۱ دی ۱۳۹۸ ۱۰:۴۳
کد خبر : ۴۸,۹۰۲

ارسال نظرات

نام را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید